Wat?

Jonge werklooze kameraden, onderteekent onze petitie.

De stijl van deze affiche – tekst, kleur en prent – zet ons op het verkeerde been. Hij wijst op een socialistische herkomst, maar niets is minder waar. De affiche is in 1935 uitgegeven door de KAJ, de Katholieke Arbeidersjeugd, de jeugdorganisatie van het ACW, het Algemeen Christelijk Werkersverbond, nu beweging.net.
In eerste helft van de jaren 1930 ging België gebukt onder een zware economische crisis en de ellendige levensomstandigheden die ze veroorzaakte. Duizenden mensen verloren hun baan en konden nauwelijks terugvallen op een werkloosheidsuitkering. De crisis trof vooral jongere werknemers. 
De KAJ trok van bij het begin van de crisis aan de alarmbel. De jeugdwerkloosheid was voor haar een fundamentele aantasting van de menselijke waardigheid. De verplichting tot ‘nietsdoen’ verhinderde de werkloze de menselijke roeping te vervullen, zich te vervolmaken én mee te werken aan Gods scheppingsplan. De werkloosheid zette een proces van degeneratie in en pakte niet alleen brood af, maar ook idealen, werklust en zelfrespect!
De jeugdbeweging bleef niet bij de pakken zitten. Ze organiseerde allerlei ontspanningsactiviteiten om haar werkloze leden van straat te houden. Ze bouwde haar beroepsoriënteringsbureaus om tot plaatsingsdiensten en richtte collectieve werkplaatsen op die beroepsopleidingen aanboden. Haar kampen voor jonge werklozen moesten hen lichamelijk en geestelijk herstellen waarna ze een algemene en vakkundige persoonlijkheidsvorming konden volgen. Al die initiatieven hadden een beperkt succes en wogen financieel zwaar op de organisatie. Overheidssteun was noodzakelijk.
Daarom ging de KAJ zich vanaf 1933 meer systematisch toeleggen op het werkloosheidsprobleem en schaarde ze zich achter de eisen van de christelijke vakbond, zij het met eigen accenten zoals de verlenging van de leerplicht. Ze lanceerde in 1934 een grootse perscampagne met een eigen strijdblad, De Jonge Werklooze. Dankzij de hoge oplage – tot 560.000 exemplaren – had de KAJ een stem in de publieke opinievorming over het werkloosheidsvraagstuk. 
In 1935 kreeg haar lobbywerk een internationale dimensie. In juni vond in Genève een Internationale Arbeidsconferentie plaats, die beleidslijnen voor de jeugdwerkloosheid zou uitwerken. Daarvoor hielden de arbeidersbewegingen een wereldpetitie bij jonge werklozen. Binnen de christelijke arbeidersbeweging bleek de KAJ het meest aangewezen om handtekeningen te verzamelen. Die was intussen ook internationaal op de kaart gezet. In februari 1935 organiseerden de kajotters van België en andere Europese landen wereldwijd een ‘veertiendaagse voor jonge werklozen’ om de basiseisen te onderschrijven, waaronder leerplichtverlenging en arbeidsduurverkorting. De afdelingen kregen invulformulieren, naamlijsten én de affiche die opriep de petitie te ondertekenen voor ‘werk, brood en behoud van hun menschelijke waardigheid’. 
Zo’n 25.000 jonge Belgische werklozen onderschreven de eisen. Wereldwijd verzamelde de KAJ 85.000 handtekeningen. Op 1 juni trokken de internationale arbeidersbewegingen naar Genève. Ze hielden er massaoptochten en hun vertegenwoordigers namen deel aan de zittingen, onder wie vijftien Belgische kajotters. Zij slaagden erin om een deel van hun eisen in de conferentiebesluiten te laten opnemen. Ondertussen was er ook in België zelf een en ander veranderd met de driepartijenregering-Van Zeeland, die de economische crisis kon terugdringen en de sociale malaise verzachten, onder meer door overheidssteun, ook voor initiatieven van de KAJ.